Böhran şəraitində Ermənistanın yeni təhlükəsizlik arayışıPrevious Article
Ermənistanda terror: “Sasna Çrer” terror qrupunun tələbləriNext Article
Breaking News

Avrasiya Təhlükəsizlik və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi

Ermənistanın beynəlxalq nəqliyyat problemi: tunelin ucunda işıq görünmür

Line Spacing+- AFont Size+- Print This Article
Ermənistanın beynəlxalq nəqliyyat problemi: tunelin ucunda işıq görünmür

Hatəm Cabbarlı, siyasi eləmlər doktoru

Bakı, 28 iyul 2016 – Newtimes.az

Ermənistan müstəqilliyini elan etdikdən bu günə qədər beynəlxalq nəqliyyat problemi yaşayır. Azərbaycandan keçən şimal nəqliyyat dəhlizi Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğal etməsindən sonra bağlanıb. Ermənistan şimala çıxış üçün Gürcüstan üzərindən Yuxarı Lars gömrük məntəqəsindən istifadə etsə də, siyasi, coğrafi, təbii və digər səbəblərə görə bəzi dövrlərdə bu istiqamətdə ciddi problemlərlə qarşılaşır. Yəni Yuxarı Lars gömrük məntəqəsi Ermənistanın ehtiyacını tam olaraq qarşılamır.

Ermənistan Qara dənizdən Poti-Port Qafqaz parom nəqliyyatını gündəmə gətirsə də, bu yol bahalı olduğu üçün əsasən istifadə edilmir. Yenə Gürcüstan üzərindən şimal nəqliyyat yolu olan Cənubi Osetiya və Abxaziya dəmir yolu xətti məlum səbəblərə görə son 25 ildir istifadə edilmir. Ermənistan və Rusiya bəzən bu dəmir yolu xəttinin açılması üçün təşəbbüs göstərsə də, Gürcüstan bu yolun açıldığı təqdirdə Abxaziya və Cənubi Osetiyanın siyasi və iqtisadi olaraq güclənəcəyini bildiyi üçün siyasi olaraq maraqlı deyil.[i]

Ermənistan son 25 ildə İran üzərindən beynəlxalq aləmə açılması üçün təşəbbüs göstərməsinə baxmayaraq bu istiqamətdə də problemi həll edə bilməyib.

Ermənistanın istifadə etdiyi Yuxarı Lars gömrük məntəqəsi Terek çayının səviyyəsinin təhlükəli şəkildə yüksəlməsi səbəbi ilə 23 iyundan etibarən bağlıdır, arada keçidlər bərpa edilsə də, tam olaraq işləmir. Hərbi Gürcüstan yolu isə təhlükəli olduğu üçün adətən istifadə edilmir. Ermənistandan Rusiyaya gedən və əks istiqamətdə gələn sərnişin və yük maşınları uzun növbəyə düzülüb. Hətta iş o yerə gəlib çatıb ki, Ermənistan Nəqliyyat Nazirliyi və Fövqəladə Hallar Komissiyası Yuxarı Lars gömrük məntəqəsində çətin vəziyyətdə qalan vətəndaşlarını gətirmək üçün xüsusi olaraq təyyarə reysləri təşkil edib.

Ermənistan hökuməti problemin həll edilməsi üçün Gürcüstan və Rusiya rəsmiləri ilə görüşsə də, problemin qısa zamanda həll edilmə ehtimalı zəifdir. Bu yoldan istifadə edən Ermənistan şirkətləri hökuməti tənqid edir və milyonlarla dollar itirdiklərini bildirirlər. Ekspertlər hesab edir ki, son günlərdə Yuxarı Lars gömrük məntəqəsində yaşanan problemə görə hər bir yük maşını təxminən 1000 dollar itirib. Bu rəqəm sadəcə nəqliyyat şirkətlərinə aiddir və daşıdıqları malları əhatə etmir.

Ermənistan İqtisadiyyat Nazirliyi isə Rusiyadakı Ticarət Nümayəndəliyinə Rusiya hökuməti ilə görüşərək problemi qısa zamanda həll etməyi təklif edib. İqtisadiyyat naziri Arçvik Minasyan bu fors-major vəziyyətin yaşanacağı təqdirdə tez xarab olan kənd təsərrüfatı və digər məhsulları hava yolu üzərindən nəql edilməsi üçün Rusiya ilə müzakirələrə başlamanın zəruri olduğunu bildirib.[ii] Amma hava yolu nəqliyyatı bahadır və gözlənilən nəticəni verməyəcəkdir.

Erməni ekspertlər Yuxarı Lars gömrük məntəqəsinin il boyu normal şəkildə işləməsinin mümkün olmadığını bildirir. Qışda qar uçqunu, yazda güclü yağış, yayda sel fəlakəti bu yolun tam olaraq işləməsinə mane olan əsas səbəblərdir. Yuxarı Lars gömrük məntəqəsində bu cür problemlər yaşandığında Ermənistan rəsmiləri Abxaziya və Cənubi Osetiya dəmir yolu xəttini gündəmə gətirirlər. Əslində bu istiqamətdə dəmir yolu xəttinin açılması da hələlik mümkün deyil. Bir başqa ifadə ilə Yuxarı Lars gömrük məntəqəsi təbii fəlakət və digər texniki səbəblərə görə Ermənistanın nəqliyyat məsələlərində problem yaradırsa, Abxaziya və Cənubi Osetiya dəmir yolu xətti isə siyasi səbəblərə görə fəaliyyət göstərmir. Gürcüstan Yuxarı Lars gömrük məntəqəsindən istifadə etsə də, fors-major vəziyyət yaşadığında dəniz nəqliyyatına üstünlük verir. Ermənistanın nəqliyyat şirkətləri isə bahalı olduğu üçün dəniz nəqliyyatından istifadə etmirlər.

Bəzi erməni ekspertlər isə Ermənistanın Rusiya ilə ticarət münasibətlərinin gələcək vəd etmədiyini və bu səbəblə də İran-Ermənistan-Gürcüstan və yaxud Bəsrə Körfəzində Qara dənizə çıxış yollarını müzakirəyə çıxarırlar. Amma problem odur ki, bu təklif edilən istiqamətlərdə infrastruktur çalışmaları yoxdur və böyük maliyyə vəsaiti tələb edir.

Nəqliyyat naziri Qaqik Bəyləryan isə məsələyə münasibət bildirərkən, həmkarları ilə müzakirələrdə yerüstü tunel tikintisi məsələsinin gündəmə gəldiyini, bunun isə olduqca bahalı olduğu üçün hələlik razılaşma əldə edilmədiyini deyib, erməni iş adamlarına mövsüm şərtlərini diqqətə almalarını tövsiyə etməklə kifayətlənib.

Ermənistan son 25 ildə həyata keçirdiyi uğursuz xarici, iqtisadi, siyasi və təhlükəsizlik siyasətinin qurbanı olub. İşğal altında saxladığı Azərbaycan torpaqları Ermənistana iqtisadi baxımdan heç bir divident gətirmir, əksinə onun bölgədə həyata keçirilən iqtisadi və nəqliyyat layihələrindən kənarda qalmasına səbəb olur. Ermənistan BTC neft, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz boru kəməri, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu layihələrindən kənarda qaldı. Azərbaycandan şimala doğru uzanan dəmir yolu xəttinin olduqca ucuz və təhlükəsiz olmasına rəğmən istifadə edə bilmir. Ermənistan bölgənin mövcud geosiyasi vəziyyətini anlamır və bu üstünlüklərdən istifadə etmə imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə itirib. Ermənistan dövləti istər Dağlıq Qarabağ münaqişəsində, istərsə də region dövlətləri ilə münasibətlərində xarici və təhlükəsizlik siyasətinə hər hansı ciddi düzəlişlər etmədiyi təqdirdə, beynəlxalq nəqliyyat problemini həll edə bilməyəcəkdir.

0 Comments

No Comments This Article Has No Comments Yet

Sorry, either someone took all the comments and ran away or no one left any in the first place !

But You can be first to leave a comment !

Leave Your Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Azərbaycan

Avrasiya Təhlükəsizlik və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi Türkiyənin Məhməd Akif Ərsoy və Isparta Tətbiqi Elmlər Universitetində “Ermənistanın işğalçılıq siyasəti: region və beynəlxalq təhlükəsizlik problemləri” adlı sempozium təşkil edəcək

Avrasiya Təhlükəsizlik və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi Türkiyənin Məhməd Akif Ərsoy və Isparta Tətbiqi Elmlər Universitetində “Ermənistanın işğalçılıq siyasəti: region və beynəlxalq təhlükəsizlik problemləri” adlı sempozium təşkil edəcək   0

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının 2019-cu il 1-ci qrant müsabiqəsinin nəticələrinə görə Avrasiya Təhlükəsizlik və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi Türkiyənin Burdur şəhərində yerləşən Məhməd Akif Ərsoy və [...]


Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Son Xəbərlər

Avrasiya Təhlükəsizlik və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi Türkiyənin Məhməd Akif Ərsoy və Isparta Tətbiqi Elmlər Universitetində “Ermənistanın işğalçılıq siyasəti: region və beynəlxalq təhlükəsizlik problemləri” adlı sempozium təşkil edəcək

Avrasiya Təhlükəsizlik və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi Türkiyənin Məhməd Akif Ərsoy və Isparta Tətbiqi Elmlər Universitetində “Ermənistanın işğalçılıq siyasəti: region və beynəlxalq təhlükəsizlik problemləri” adlı sempozium təşkil edəcək   0

read more
Sokaklardan İktidara: Paşinyan Hükümeti

Sokaklardan İktidara: Paşinyan Hükümeti   0

read more
Uşaqların əyləncə hüquqları

Uşaqların əyləncə hüquqları   0

read more
Uşaq hüquqlarının məkana və zamana görə formalaşması

Uşaq hüquqlarının məkana və zamana görə formalaşması   0

read more
Uşağın yaş-inkişaf xüsusiyyətləri və təbii hüquqlarının əsasları

Uşağın yaş-inkişaf xüsusiyyətləri və təbii hüquqlarının əsasları   0

read more
Uşaq hüquqlarının fəlsəfi əsasları

Uşaq hüquqlarının fəlsəfi əsasları   0

read more
Hüquq fəlsəfəsi seriyasından  Altıncı     yazı	  Uşaq hüquqlarının fəlsəfəsi

Hüquq fəlsəfəsi seriyasından Altıncı yazı Uşaq hüquqlarının fəlsəfəsi   0

read more
Hüquq fəlsəfəsi seriyasından  Beşinci  yazı  Uşaq hüquqlarının fəlsəfəsi

Hüquq fəlsəfəsi seriyasından Beşinci yazı Uşaq hüquqlarının fəlsəfəsi   0

read more
Hüquq fəlsəfəsi seriyasından İnsan hüquqlarının əsasları   Dördüncü yazı

Hüquq fəlsəfəsi seriyasından İnsan hüquqlarının əsasları Dördüncü yazı   0

read more
Hüquq fəlsəfəsi seriyasından İnsan hüquqlarının əsasları

Hüquq fəlsəfəsi seriyasından İnsan hüquqlarının əsasları   0

read more
Hüquq fəlsəfəsi seriyasından İnsan hüquqlarının  əsasları

Hüquq fəlsəfəsi seriyasından İnsan hüquqlarının əsasları   0

read more
Hüquq fəlsəfəsi seriyasından İnsan hüquqlarının əsasları

Hüquq fəlsəfəsi seriyasından İnsan hüquqlarının əsasları   0

read more
Ermənistanın KİV-də Azərbaycanla bağlı verilən informasiyaların monitorinqi

Ermənistanın KİV-də Azərbaycanla bağlı verilən informasiyaların monitorinqi   0

read more
Fransa-Dağlıq Qarabağ problemi: vasitəçiyin iflası

Fransa-Dağlıq Qarabağ problemi: vasitəçiyin iflası   0

read more
Qondarma DQR-in tanınması: Nalbandyanın bəyanatı barədə

Qondarma DQR-in tanınması: Nalbandyanın bəyanatı barədə   0

read more
Lapşin, Dilqəm, Şahbaz: insan haqları bəşəridirmi? 

Lapşin, Dilqəm, Şahbaz: insan haqları bəşəridirmi?    0

read more
Liparityanın xatirələrində Qarabağ müzakirələri 

Liparityanın xatirələrində Qarabağ müzakirələri    0

read more
Coğrafiyaçı Sərkisyan və ekoloq Abraamyanın “çay” söhbəti 

Coğrafiyaçı Sərkisyan və ekoloq Abraamyanın “çay” söhbəti    0

read more
Ermənistanın miqrasiya problemi: ermənilər niyə köçür?

Ermənistanın miqrasiya problemi: ermənilər niyə köçür?   0

read more
Ermənistanda parlament seçkiləri ərəfəsində yeni dinamiklər, Çarukyan geri dönür?

Ermənistanda parlament seçkiləri ərəfəsində yeni dinamiklər, Çarukyan geri dönür?   0

read more

Arxiv

Sentyabr 2019
Be Ça Ç Ca C Şb B
« Avq    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30